Ông Nguyễn Quốc Thập: Nghị quyết 253 'gỡ' điểm nghẽn cho các dự án dầu khí

Khi ngành năng lượng bước vào chu kỳ phát triển mới với yêu cầu vừa bảo đảm an ninh, vừa chuyển dịch xanh và nâng cao tính tự chủ, lĩnh vực dầu khí đứng trước nhiều cơ hội song cũng không ít thách thức về cơ chế, vốn và thủ tục. Nghị quyết 253/2025/QH15 của Quốc hội (Nghị quyết 253) được xem là bước ngoặt quan trọng để tháo gỡ những “điểm nghẽn” kéo dài.

Từ góc nhìn chuyên môn, ông Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam đã chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về ý nghĩa đột phá của nghị quyết cũng như các giải pháp để ngành dầu khí thích ứng và phát triển bền vững.

- Ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa và những điểm đột phá của Nghị quyết 253/2025/QH15 đối với ngành năng lượng, đặc biệt là lĩnh vực dầu khí, trong giai đoạn 2026 - 2030, thưa ông?

Ông Nguyễn Quốc Thập: Tôi cho rằng Nghị quyết 253 có rất nhiều điểm đột phá mà các nhà quản lý, chuyên gia đã phân tích. Ở góc độ lĩnh vực dầu khí, tôi muốn nhấn mạnh thêm những tác động trực tiếp của nghị quyết.

Cụ thể, nghị quyết đã làm rõ hơn các quyết định đầu tư cũng như chủ trương đầu tư đối với các dự án dầu khí. Theo tôi, đây là bước tiến quan trọng, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án cho đến khi ra quyết định đầu tư. Bên cạnh đó, nghị quyết cũng phân định rõ trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền các tỉnh, thành trong quản lý, triển khai hoạt động dầu khí trên từng địa bàn, qua đó nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

- Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng xanh và phát triển mạnh năng lượng tái tạo, theo ông, ngành dầu khí đã và đang có những giải pháp nào để thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa chuyển dịch xanh?

Ông Nguyễn Quốc Thập: Trước yêu cầu chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, sạch, ngành dầu khí, trực tiếp là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, đã và đang triển khai đồng bộ rất nhiều giải pháp. Tôi cho rằng đây là bước đi đúng, cần thiết và kịp thời.

Cụ thể, tập đoàn tiếp tục tập trung vào lĩnh vực cốt lõi, đẩy mạnh cải tiến công nghệ, tối ưu hóa các dây chuyền sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời giảm phát thải tại các công trình, nhà máy. Song song với đó, tập đoàn cũng đang tích cực chuẩn bị đầu tư và sẽ đầu tư mạnh vào lĩnh vực điện gió ngoài khơi, một lĩnh vực đã được Nghị quyết 253 mở cơ chế phát triển.

Mặc dù một số cơ chế, chính sách vẫn đang tiếp tục hoàn thiện, tập đoàn vẫn chủ động triển khai sớm. Với cách tiếp cận và triển khai như vậy, tôi tin rằng tập đoàn hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu dẫn dắt phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng tái tạo ngoài khơi, trước mắt là điện gió ngoài khơi.

- Từ thực tiễn triển khai các dự án dầu khí hiện nay, đâu là những “điểm nghẽn” lớn nhất về cơ chế, thủ tục và huy động vốn cần sớm được tháo gỡ để thu hút đầu tư, thưa ông?

Ông Nguyễn Quốc Thập: Hiện nay, một số dự án dầu khí, đặc biệt là các dự án khí, đang gặp khá nhiều khó khăn liên quan đến cơ chế của chuỗi dự án. Những vướng mắc chủ yếu nằm ở cơ chế bao tiêu sản phẩm, cơ chế bảo lãnh Chính phủ và cơ chế chuyển đổi ngoại tệ.

Đây là những vấn đề đang gây cản trở trong quá trình triển khai. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn chủ động triển khai song song, không chờ đợi. Dù vậy, tôi vẫn kỳ vọng các cơ chế, chính sách liên quan sẽ sớm được tháo gỡ đồng bộ ở các cấp để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư.

-  Để các cơ chế, chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống, ông kiến nghị những giải pháp hoặc ưu tiên hành động nào trong 1-2 năm đầu triển khai Nghị quyết?

Ông Nguyễn Quốc Thập: Theo tôi, để triển khai Nghị quyết 253 hiệu quả, cần thực hiện ngay một loạt hành động cụ thể. Trước hết, Chính phủ cần sớm ban hành nghị quyết hoặc chương trình hành động để tổ chức triển khai thực hiện nghị quyết một cách đồng bộ.

Song song với đó, cần khẩn trương sửa đổi, hoàn thiện các luật liên quan như Luật Dầu khí, Luật Điện lực, Luật Than - Khoáng sản, Luật Đầu tư, Luật PPP và nhiều luật khác, bảo đảm tính đồng bộ, xuyên suốt theo tinh thần của Nghị quyết 253 cũng như phù hợp với định hướng lớn của Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị.

Trong bức tranh chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, những đột phá về thể chế như Nghị quyết 253/2025/QH15 được kỳ vọng sẽ trở thành “đòn bẩy” quan trọng, tháo gỡ nút thắt cho các dự án dầu khí và mở đường cho các nguồn năng lượng mới phát triển. Từ góc nhìn thực tiễn của ngành, các kiến nghị về rút ngắn thủ tục đầu tư, phân định rõ trách nhiệm quản lý và sớm hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ không chỉ là yêu cầu cấp bách trước mắt, mà còn là điều kiện tiên quyết để ngành dầu khí giữ vai trò trụ cột, đồng thời dẫn dắt tiến trình chuyển dịch xanh của hệ thống năng lượng quốc gia trong giai đoạn 2026-2030.

Xin cảm ơn ông!