Trong tháng 5/2026, Hội đồng Nhà nước Pháp (Conseil d’État) đã xác nhận tính hợp pháp của biện pháp do Chính phủ Pháp ban hành nhằm đình chỉ nhập khẩu, đưa vào lãnh thổ và lưu thông tại Pháp đối với một số thực phẩm có nguồn gốc từ ngoài Liên minh châu Âu nếu chứa dư lượng định lượng được của một số hoạt chất bảo vệ thực vật bị cấm sử dụng tại EU.
Biện pháp này không áp dụng chung cho toàn bộ nông sản, mà áp dụng theo danh mục cụ thể các cặp “sản phẩm - hoạt chất”. Các hoạt chất liên quan gồm carbendazim, benomyl, glufosinate, thiophanate-methyl và mancozeb. Danh mục sản phẩm có liên quan bao gồm nhiều nhóm trái cây, rau củ và ngũ cốc như xoài, đu đủ, cà chua, đậu bắp, khoai tây, ớt, dưa, đậu tương, lúa mạch, yến mạch, lúa mì và một số sản phẩm khác.
Chính phủ Pháp vừa ban hành quy định tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm có nguồn gốc từ ngoài EU.
Đáng chú ý, đây là biện pháp của Pháp, nhưng phản ánh xu hướng chung ngày càng rõ tại EU: chuyển từ cách tiếp cận chỉ kiểm soát theo ngưỡng dư lượng tối đa sang yêu cầu cao hơn về an toàn, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm của nhà nhập khẩu. Theo quy định của Pháp, doanh nghiệp nhập khẩu và đưa hàng ra thị trường phải thực hiện thẩm tra hợp lý, bao gồm thu thập thông tin về nguồn gốc hàng hóa, đánh giá khả năng sử dụng hoạt chất bị cấm và có thể yêu cầu phân tích để chứng minh không có dư lượng định lượng được.
Cùng thời điểm, Hệ thống cảnh báo nhanh về thực phẩm và thức ăn chăn nuôi của Liên minh châu Âu (RASFF) tiếp tục ghi nhận một số thông báo liên quan đến hàng rau quả Việt Nam trong tháng 5/2026, trong đó có trường hợp thanh long và dưa chuột bị cảnh báo do dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Các trường hợp này cho thấy rủi ro tuân thủ đối với nông sản Việt Nam tại thị trường EU vẫn hiện hữu, đặc biệt đối với nhóm trái cây nhiệt đới, rau củ và sản phẩm tươi.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, diễn biến này cần được nhìn nhận như một tín hiệu cảnh báo sớm. Việc chỉ đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu ở khâu cuối là chưa đủ; doanh nghiệp cần kiểm soát ngay từ vùng trồng, vật tư đầu vào, nhật ký canh tác, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, hồ sơ truy xuất và kết quả kiểm nghiệm trước khi xuất khẩu.
