Chậm khắc phục những tồn tại kéo dài
Được đầu tư với mục tiêu bảo vệ môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp bền vững, song nhiều năm qua, các trạm xử lý nước thải tập trung tại Khu công nghiệp (KCN) Quảng Phú và Phân khu công nghiệp Sài Gòn - Dung Quất (Quảng Ngãi) vẫn tồn tại hàng loạt bất cập. Không chỉ làm giảm hiệu quả đầu tư, thực trạng này còn ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và khả năng thu hút các dự án mới vào khu công nghiệp.
Hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các khu công nghiệp hiện nay vẫn là vấn đề được quan tâm. Ảnh: Trần Dũng
Trạm xử lý nước thải tập trung KCN Quảng Phú (phường Nghĩa Lộ) được đầu tư xây dựng năm 2010 với tổng vốn khoảng 42 tỷ đồng, công suất thiết kế 4.500 m3/ngày đêm. Công trình được vận hành thử nghiệm từ tháng 10/2011. Công ty TNHH MTV Đầu tư, Xây dựng và Kinh doanh dịch vụ Quảng Ngãi (QISC) là đơn vị được giao làm chủ đầu tư quản lý, khai thác.
Tuy nhiên, trong quá trình vận hành, thông số phốt pho trong nước thải đầu ra vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp. Vì vậy, công trình chưa được cơ quan chức năng xác nhận hoàn thành theo quy định. Giai đoạn 2017 - 2019, người dân sống quanh khu vực trạm xử lý nước thải nhiều lần phản ánh tình trạng phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt.
Trước thực trạng này, tháng 10/2019, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã nhiều lần yêu cầu chủ đầu tư có phương án cụ thể để khắc phục, đưa vào vận hành hệ thống xử lý nước thải. Tuy nhiên, sau nhiều năm, việc nâng cấp vẫn chưa hoàn thành. Nhiều hạng mục còn dang dở, xuống cấp, khiến KCN Quảng Phú chưa đáp ứng đầy đủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Khu vực trạm xử lý nước thải tập trung Khu công nghiệp Quảng Phú dù được đôn đốc, xử lý nhưng đến nay vẫn chưa thể đi vào hoạt động. Ảnh: Trần Dũng
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Phân khu công nghiệp Sài Gòn - Dung Quất (xã Bình Sơn). Công trình được đầu tư từ năm 2007 với công suất xử lý 2.500 m3/ngày đêm ở giai đoạn 1. Theo quy hoạch, hệ thống xử lý nước thải tập trung tại phân khu này có công suất thiết kế 5.000 m3/ngày đêm.
Ghi nhận thực tế cho thấy, khuôn viên trạm xử lý nước thải hiện trong tình trạng hoang hóa. Nhiều bồn bể, thiết bị đã hoen gỉ, hư hỏng nghiêm trọng. Việc hệ thống xử lý nước thải tập trung không hoạt động khiến Phân khu công nghiệp Sài Gòn - Dung Quất không đủ điều kiện lập hồ sơ cấp phép môi trường theo quy định để tiếp nhận các dự án có phát sinh nước thải công nghiệp.
Đẩy nhanh tiến độ khắc phục tồn tại
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Mân, Giám đốc Sở Công Thương Quảng Ngãi cho rằng, việc phát triển các khu, cụm công nghiệp có thể mang lại nhiều lợi ích, phát triển kinh tế. "Tuy nhiên, các hệ thống xử lý nước thải, giảm phát thải môi trường cũng cần được đảm bảo để có thể phát triển về lâu dài. Đặc biệt, không thể để ảnh hưởng đến chất lượng sống của người dân"- ông Mân nói.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển (ở giữa) yêu cầu các đơn vị liên quan cần khẩn trương rà soát, khắc phục tình trạng hiện nay của các hệ thống xử lý nước thải, tránh lãng phí nguồn lực. Ảnh: Trần Dũng
Chính vì vậy, tỉnh Quảng Ngãi đang khuyến khích phát triển các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn để thu hút đầu tư với những tiêu chí xanh, kinh tế tuần hoàn được ưu tiên hàng đầu.
Các hệ thống xử lý nước thải tập trung được đầu tư nhằm giải quyết bài toán môi trường cho các khu công nghiệp. Tuy nhiên, sau nhiều năm vận hành, những công trình này lại trở thành một trong những nguyên nhân phát sinh các tồn tại về môi trường, đồng thời tạo ra những rào cản đối với hoạt động thu hút đầu tư.
Giai đoạn 2019 - 2025, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã nhiều lần ban hành văn bản chỉ đạo nâng cấp, cải tạo trạm xử lý nước thải tập trung KCN Quảng Phú cũng như khắc phục các tồn tại tại Phân khu công nghiệp Sài Gòn - Dung Quất. Tuy nhiên, tiến độ khắc phục vẫn còn rất chậm.
Trong chuyến kiểm tra thực tế (đầu tháng 6) hoạt động của hệ thống xử lý nước thải của các Khu, cụm công nghiệp này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển cho rằng, các dự án được đầu tư bằng nguồn vốn lớn nhưng công tác quản lý, vận hành còn thiếu theo dõi, giám sát. Những tồn tại, bất cập chậm xử lý đã làm giảm hiệu quả đầu tư và gây lãng phí nguồn lực.
Các hệ thống xử lý nước thải tại khu công nghiệp được đầu tư bằng nguồn vốn lớn nhưng công tác quản lý, vận hành vẫn còn thiếu theo dõi, giám sát. Ảnh: Trần Dũng
Chiều 22/6, trao đổi nhanh với phóng viên Báo Công Thương, ông Đỗ Tâm Hiển cho biết, đã có chỉ đạo khẩn, yêu cầu QISC khẩn trương rà soát toàn bộ hiện trạng, báo cáo công tác tổ chức, vận hành hệ thống. Đồng thời, làm rõ thực trạng, nguyên nhân và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Trên cơ sở đó, các sở, ngành tham mưu UBND tỉnh có giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư tại phân khu. "Tuy nhiên, phía QISC vẫn đang trong quá trình cổ phần hóa nên vẫn chưa thể làm ngay vấn đề này được"- ông Hiển thông tin.
Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Thanh Mân cho biết, trong phương án phát triển cụm công nghiệp giai đoạn 2021-2030 của tỉnh, các yếu tố được ưu tiên hàng đầu là đẩy mạnh đầu tư, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, nhất là hạ tầng giao thông, điện, cấp thoát nước và hạ tầng bảo vệ môi trường. Từ đó, nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng khả năng thu hút các dự án thứ cấp.
