Ngày 10/7, tại Hải Phòng đã diễn ra hội thảo và triển lãm quốc tế thường niên về khu công nghiệp - Diễn đàn Phát triển khu công nghiệp Việt Nam với chủ đề "Phát triển khu công nghiệp Việt Nam gắn với mục tiêu tăng trưởng công nghiệp quốc gia".
Toàn cảnh phiên toàn thể.
Sự kiện do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương bảo trợ chuyên môn, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Liên Chi hội Bất động sản công nghiệp Việt Nam và Công ty Cổ phần IEC Consulting phối hợp tổ chức.
Tái định vị khu công nghiệp
Theo thống kê, 6 tháng đầu năm 2026, sản xuất công nghiệp tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực khi chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10,8% so với cùng kỳ; riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,4%, tiếp tục giữ vai trò động lực then chốt của nền kinh tế. Tuy nhiên, sự chênh lệch về tốc độ tăng trưởng giữa các địa phương, yêu cầu bảo đảm năng lượng, phát triển hạ tầng, thu hút FDI chất lượng cao và chuyển dịch sang mô hình sản xuất xanh - bền vững đang đặt ra những yêu cầu mới đối với hệ thống khu công nghiệp Việt Nam.
Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu chiến lược là phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030, thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại; xác lập mô hình tăng trưởng mới, tạo nền tảng vững chắc để đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao.
TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phát biểu tại hội thảo
Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 Hội nghị Trung ương 2 về "Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số", xác định nhiệm vụ xây dựng và hiện đại hóa nền công nghiệp quốc gia vững mạnh, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của các ngành công nghiệp nền tảng, gắn với chuỗi giá trị toàn cầu. Trên cơ sở đó, giai đoạn tới đòi hỏi duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đồng thời chuyển đổi căn bản mô hình phát triển theo hướng lấy năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực làm động lực chủ yếu.
"Để hiện thực hóa mục tiêu này, công nghiệp cần tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế theo phương thức phát triển mới, dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giá trị gia tăng cao, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, đồng thời nâng cao năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Yêu cầu đó đặt ra nhiệm vụ tái định vị hệ thống khu công nghiệp, khu kinh tế về chức năng, mô hình phát triển và chất lượng thu hút đầu tư", Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh.
TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Thành viên Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ
Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Thành viên Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ đánh giá, sau hơn ba thập kỷ phát triển, hệ thống khu công nghiệp Việt Nam đã đóng góp rất quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu, tạo việc làm và thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, nhiều khu công nghiệp vẫn phát triển theo mô hình truyền thống; hạ tầng logistics chưa đồng bộ; liên kết với đô thị còn hạn chế; nhà ở công nhân, chuyên gia và các thiết chế xã hội chưa đáp ứng yêu cầu; chuyển đổi số và chuyển đổi xanh còn chậm; chất lượng dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư chưa đồng đều. Quỹ đất sạch, giải phóng mặt bằng, giá đất, thủ tục đầu tư… vẫn là những điểm nghẽn hiện nay.
Đặc biệt, sự cạnh tranh trong thu hút FDI giữa các quốc gia ngày càng gay gắt, nhà đầu tư hiện nay không chỉ quan tâm đến giá thuê đất, mà còn quan tâm đến chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực, môi trường đầu tư, tốc độ giải quyết thủ tục hành chính, tiêu chuẩn ESG và khả năng phát triển bền vững.
"Điều đó đòi hỏi chúng ta phải thay đổi tư duy phát triển khu công nghiệp. Trong giai đoạn mới cần chuyển mạnh từ mô hình “khu công nghiệp cung cấp mặt bằng sản xuất” sang mô hình “hệ sinh thái công nghiệp hiện đại", TS. Nguyễn Văn Khôi nói và cho rằng một khu công nghiệp thành công không chỉ có nhà máy; phải có trung tâm logistics; có hạ tầng số, trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; nhà ở cho công nhân và chuyên gia; các dịch vụ giáo dục, y tế, thương mại và văn hóa; môi trường sống xanh, an toàn và bền vững.
Động lực mới của tăng trưởng công nghiệp
Tại hội thảo, ông Trần Văn Quân - Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng nhấn mạnh, khu công nghiệp và khu kinh tế nhiều năm qua luôn giữ vai trò hạt nhân trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và là đầu mối thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực sản xuất.
Khoảng 70-80% tổng vốn FDI đăng ký mới trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo được triển khai tại các khu công nghiệp, khu kinh tế. Phần lớn doanh nghiệp FDI cũng đang hoạt động trong các khu vực này, đóng góp khoảng 20% GDP, hơn 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và tạo việc làm trực tiếp cho gần 3,83 triệu lao động. Những con số trên cho thấy khu công nghiệp, khu kinh tế tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Ông Trần Văn Quân - Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng phát biểu tại hội thảo
Lãnh đạo TP. Hải Phòng cho biết, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cơ cấu theo hướng đa dạng hóa, Việt Nam ngày càng khẳng định sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư công nghệ cao. Đến nay, lĩnh vực bán dẫn đã thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư với trên 240 dự án. Đồng thời, các lĩnh vực trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và năng lượng tái tạo cũng ghi nhận nhiều dự án quy mô lớn. Các nhà đầu tư đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Trung Quốc, Hoa Kỳ và châu Âu tiếp tục lựa chọn khu công nghiệp Việt Nam là mắt xích quan trọng trong chiến lược mở rộng chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn 2026-2030, khi Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% mỗi năm trở lên, ông Trần Văn Quân cho rằng, hệ thống khu công nghiệp cần được phát triển theo hướng đồng bộ về quy hoạch và hạ tầng, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đồng thời nâng cao năng lực tiếp nhận các dự án công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn và đổi mới sáng tạo.
Tại hội thảo, các đại biểu đã trình bày nhiều báo cáo chuyên sâu về định hướng phát triển khu công nghiệp trong giai đoạn mới. Nội dung thảo luận tập trung vào phát triển khu công nghiệp gắn với yêu cầu tăng trưởng cao, hình thành các khu năng lượng và năng lượng tái tạo, tổ chức lại không gian quy hoạch sau sáp nhập địa giới hành chính và xây dựng nền tảng dữ liệu không gian quốc gia phục vụ quản lý, vận hành khu công nghiệp thông minh.
Cùng đó, các chuyên gia phân tích yêu cầu phát triển khu công nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng bộ hạ tầng số, ứng dụng hệ thống quản lý năng lượng EMS nhằm tối ưu tiêu thụ điện và thúc đẩy mô hình quản trị dựa trên dữ liệu. Vấn đề bảo vệ dữ liệu và bảo đảm an ninh mạng đối với các hạ tầng trọng yếu cũng được xác định là một nội dung cần ưu tiên trong quá trình chuyển đổi số khu công nghiệp.
Song song với chương trình hội thảo là không gian triển lãm, quy tụ hơn 25 gian hàng từ các đơn vị tiên phong trong hệ sinh thái hạ tầng và công nghệ công nghiệp như: IDICO, TONMAT, Tập đoàn Sao Đỏ, Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO), Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Hạ tầng Bảo Minh - Khánh Hồng (BMKH JSC), Tổ hợp Khu công nghiệp DEEP C, Công ty TNHH CMC Global, Nền tảng truyền thông và kết nối Khu công nghiệp VietnamIZ, Solar Sông Đà, 1C Việt Nam, ACCA (Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc)...
