Phát huy giá trị OCOP mở hướng kinh tế nông thôn

Người lao động vận hành hệ thống nấu kẹo dừa sáp tại Vicosap.

Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, xã Cầu Kè xác định phát triển sản phẩm OCOP là một trong những giải pháp quan trọng để nâng giá trị sản xuất, phát huy lợi thế nông sản và tạo thêm sinh kế cho người dân. Đến nay xã có 13 sản phẩm OCOP đạt 3 sao của 7 chủ thể.

Đây là nền tảng để các hợp tác xã, cơ sở sản xuất tiếp tục đầu tư nâng chất lượng, cải tiến bao bì, mẫu mã, xây dựng thương hiệu, chủ động hơn tìm kiếm thị trường. Điểm nhấn là 7/7 chủ thể có sản phẩm OCOP của xã đã đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, giúp cơ sở mở rộng kênh quảng bá, tiếp cận khách hàng ngoài thị trường truyền thống và từng bước thích ứng với xu hướng kinh doanh trên môi trường số.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Cầu Kè Phạm Thanh Toàn, phát triển OCOP có mối liên hệ trực tiếp với mục tiêu nâng cao thu nhập, một trong những nội dung cốt lõi của xây dựng nông thôn mới.

Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người tại Cầu Kè đạt 85,2 triệu đồng/người/năm; năm 2026 ước đạt 90,7 triệu đồng, tăng khoảng 6,5%. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn chưa đáp ứng yêu cầu tăng từ 10% trở lên của chỉ tiêu.

Để chương trình OCOP thực sự trở thành động lực của kinh tế nông thôn, Cầu Kè cần chuyển mạnh từ phát triển theo số lượng sang nâng chất và hiệu quả tiêu thụ. Trọng tâm là hỗ trợ chủ thể hoàn thiện sản phẩm, mở rộng vùng nguyên liệu, nâng tỷ lệ chế biến, xây dựng thương hiệu, kết nối doanh nghiệp và phát triển thị trường.

Việc đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử cũng cần được gắn với đào tạo kỹ năng bán hàng trực tuyến, xây dựng nội dung quảng bá, truy xuất nguồn gốc và chăm sóc khách hàng. Qua đó, chủ thể OCOP có thể chủ động hơn trong tiếp cận thị trường, giảm sự phụ thuộc vào kênh tiêu thụ truyền thống.

Với lợi thế về cây dừa và sản phẩm nông nghiệp đặc trưng mở ra dư địa để Cầu Kè phát triển thêm những sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Khi vùng nguyên liệu với hợp tác xã, cơ sở chế biến và doanh nghiệp giúp hình thành chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ bền vững, từng bước hạn chế tiêu thụ nông sản ở dạng nguyên liệu.

Tại xã Tam Ngãi, giá trị OCOP đang được mở rộng theo hướng gắn sản phẩm với chế biến, vùng nguyên liệu và du lịch. Đồng chí Trần Thanh Bình - Bí thư Đảng ủy xã Tam Ngãi cho biết, địa phương hiện có 20 sản phẩm được chứng nhận OCOP, gồm 9 sản phẩm đạt 3 sao, 7 sản phẩm đạt 4 sao và 4 sản phẩm đạt 5 sao. Đây là nền tảng để Tam Ngãi tiếp tục phát huy lợi thế về sản vật địa phương, hình thành những sản phẩm hàng hóa có thương hiệu và khả năng cạnh tranh cao hơn.

Nhóm sản phẩm chế biến từ dừa sáp của Công ty TNHH Chế biến dừa sáp Cầu Kè (Vicosap), xã Tam Ngãi đang hướng đến gia tăng giá trị từ nguồn nguyên liệu đặc trưng của địa phương. Doanh nghiệp tập trung phát triển sản phẩm chế biến sâu như kẹo dừa sáp, dừa sáp sấy dẻo, sản phẩm sấy thăng hoa..., qua đó đa dạng hóa sản phẩm và kéo dài chuỗi giá trị của trái dừa sáp.

Theo ông Trần Duy Linh - Giám đốc Vicosap, sản phẩm hiện được tiêu thụ qua cửa hàng đặc sản, điểm du lịch, siêu thị, sân bay và từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu.

Để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định, doanh nghiệp tăng cường liên kết với hợp tác xã và nông dân, trong đó chú trọng đầu tư, hoàn thiện quy trình sản xuất kẹo dừa sáp theo hướng hiện đại, bảo đảm yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Từ khâu lựa chọn nguyên liệu dừa sáp, sơ chế, phối trộn, nấu đến định hình, đóng gói, các công đoạn đều được kiểm soát chặt chẽ. Việc chuẩn hóa quy trình giúp nâng giá trị, đáp ứng tiêu chuẩn của sản phẩm OCOP và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thời gian tới, Vicosap tiếp tục đầu tư công nghệ chế biến sâu, nâng chất lượng sản phẩm OCOP, mở rộng hệ thống phân phối và tìm kiếm thêm thị trường trong nước, xuất khẩu, qua đó nâng giá trị trái dừa sáp và tạo đầu ra ổn định cho vùng nguyên liệu và người trồng dừa.

Cùng với phát triển sản phẩm, Tam Ngãi cũng tiếp tục vận động hộ dân, cơ sở sản xuất và hợp tác xã nâng chất lượng sản phẩm, đổi mới mẫu mã, bao bì, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Địa phương định hướng phát triển OCOP gắn với du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm và điểm đến văn hóa.

Khu tưởng niệm Nữ anh hùng liệt sĩ Nguyễn Thị Út và Bảo tàng Dừa sáp là những điểm đến có khả năng kết nối với sản phẩm OCOP. Khi hoạt động tham quan được gắn với nhu cầu trải nghiệm, mua sắm và sử dụng sản phẩm đặc trưng, tạo thêm kênh tiêu thụ tại chỗ, giúp sản phẩm OCOP tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng.

Việc gắn OCOP với du lịch và liên kết sản xuất, tiêu thụ đang mở thêm đầu ra cho sản phẩm, nhất là mặt hàng chế biến từ dừa đang tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm đặc trưng, góp phần hình thành chuỗi liên kết ổn định từ vùng nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ, tạo sinh kế và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.