Hợp tác quản lý bền vững tài nguyên cát biển

Tỉnh có đường bờ biển dài 130km- đây là lợi thế để phát triển kinh tế biển. Ảnh: BÁ THI

Ông Lâm Văn Tân- Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, tỉnh đã cấp phép khai thác tại 3 mỏ cát ven biển (2 mỏ cát ven biển thuộc xã Đông Hải, 1 mỏ cát ven biển thuộc phường Trường Long Hòa). Giai đoạn 2026-2030, tỉnh đã quy hoạch 6 khu vực biển với trữ lượng ước tính hơn 10 tỷ mét khối. Sau năm 2030, dự kiến trữ lượng ngoài khơi 15 tỷ mét khối.

Ông Tân cho biết thêm, hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu trình UBND tỉnh cho chủ trương xây dựng kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhóm III làm vật liệu xây dựng thông thường (cát khu vực biển) năm 2026 trên địa bàn tỉnh. Dự kiến đưa đấu giá 3 vị trí mỏ cát khu vực biển trong vùng quy hoạch QHA-03 với tổng trữ lượng 9 triệu mét khối.

Bên cạnh đó, sở nghiên cứu tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh rà soát, đánh giá hiện trạng nguồn cát sông, biển để xây dựng Đề án Quản lý, dự trữ và điều phối nguồn cát sạch tỉnh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035.

Trong quý I/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tiếp và làm việc với doanh nghiệp đề xuất ý tưởng đầu tư nhà máy chế biến cát biển tại tỉnh, công suất 12 triệu mét khối/năm, diện tích sử dụng đất 30ha. Sở đã thông tin về quy hoạch, cơ sở pháp lý để doanh nghiệp tham khảo, đề xuất dự án.

Là quốc gia nổi tiếng trong quản lý nguồn nước và khai thác cát ngoài khơi, mới đây, đoàn công tác của Đại sứ quán Vương quốc Hà Lan do bà Merel van der Ven- Bí thư thứ nhất về Nước và Khí hậu làm trưởng đoàn đã đến thăm, làm việc với lãnh đạo tỉnh, trao đổi các nội dung liên quan đến khai thác cát bền vững.

Tháng 6/2023, tại Phiên họp thứ 8 của Ủy ban Liên chính phủ Việt Nam- Hà Lan về thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý nguồn nước, hai nước đã ký Kế hoạch hợp tác chung (JCP) về khai thác cát ngoài khơi bền vững.

Tiếp nối với bản JCP này, Hội đồng Quốc tế về đồng bằng và vùng ven biển (IPDC), được thành lập theo sáng kiến của Chính phủ Hà Lan với đầu mối thực hiện là tổ chức Deltares, hiện đang cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam để xây dựng Hướng dẫn kỹ thuật về khai thác cát biển tại Việt Nam.

Mục tiêu của hỗ trợ kỹ thuật từ IPDC là trao đổi kiến thức tiên tiến nhằm tăng cường năng lực thể chế trong việc lập kế hoạch, cấp phép và giám sát hoạt động khai thác cát ngoài khơi tại Việt Nam.

Ngày 14/6/2024, Đại sứ Vương quốc Hà Lan tại Việt Nam đã chính thức đề xuất hợp tác thực hiện dự án mang tên “Thành lập Trung tâm Dự trữ chiến lược và quản lý chuỗi cung ứng cát ngoài khơi cho vùng ĐBSCL, Việt Nam”.

Mục tiêu của dự án này là phát triển một trung tâm quản lý chuỗi cung ứng và dự trữ cát ngoài khơi chiến lược để đáp ứng nhu cầu về vật liệu xây dựng kết cấu hạ tầng và phát triển kinh tế bền vững tại vùng ĐBSCL.

Dự án này sẽ do Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng các bên liên quan khác của Việt Nam và Hà Lan phối hợp thực hiện. Các bên mong muốn khảo sát khả năng triển khai dự án thí điểm cùng với tỉnh.

Bà Merel van der Ven cho biết, mong muốn qua buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh nhằm tìm hiểu về thực trạng khai thác cát trên địa bàn tỉnh hiện nay, kế hoạch khai thác cát biển bền vững để thay thế cát sông, cũng như khả năng phối hợp triển khai chương trình hợp tác thời gian tới.

Đồng chí Trần Trí Quang- Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, sau hợp nhất, tỉnh có diện tích hơn 6,2 ngàn km². Với đường bờ biển dài 130km- đây là lợi thế vàng để phát triển kinh tế biển, cảng biển, logistics và năng lượng tái tạo. Hà Lan hiện là đối tác quan trọng và tin cậy của tỉnh trên nhiều lĩnh vực. Tỉnh đánh giá cao dự án ODA và NGO của Chính phủ Hà Lan trong việc hỗ trợ phát triển cộng đồng, nâng cao năng lực HTX và giảm nhẹ rủi ro thiên tai trên địa bàn thời gian qua.

Quy hoạch, hướng đến quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên cát biển. Ảnh: BÁ THI

Chủ tịch UBND tỉnh cho biết thêm, tỉnh mong muốn hợp tác với các tổ chức và chuyên gia Hà Lan, cùng với sự phối hợp của Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam trong việc chia sẻ kinh nghiệm về điều tra tài nguyên, công nghệ khai thác ngoài khơi và đặc biệt là công nghệ tuyển rửa cát biển để làm vật liệu xây dựng cao cấp. Bên cạnh, triển khai thí điểm một số chương trình, dự án cục địa chất và khoáng sản Việt Nam dự kiến triển khai hợp tác với Hà Lan nhằm khai thát cát biển phục vụ dự án đường cao tốc theo tiêu chuẩn quốc tế và quy định Trung ương. Đồng thời, tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật cho Đề án quản lý cát sạch, bảo đảm sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ hệ sinh thái biển địa chất và khoáng sản Việt Nam.

Đồng chí Trần Văn Lâu- Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy cho biết, tỉnh rất kỳ vọng vào Dự án “Trung tâm Dự trữ chiến lược và quản lý chuỗi cung ứng cát ngoài khơi cho vùng ĐBSCL”. Đây là dự án có tầm ảnh hưởng lớn, giúp giải quyết bài toán vật liệu xây dựng; bảo đảm sự phát triển bền vững cho cả khu vực trước thách thức của biến đổi khí hậu. Đồng thời, Bí Thư Tỉnh ủy nhấn mạnh, tỉnh đánh giá cao nội dung hợp tác do Hà Lan đề xuất. Những kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến của Hà Lan trong việc khảo sát, quản lý và khai thác cát bền vững là điều tỉnh đang tìm kiếm.

Để triển khai hiệu quả nội dung đã thống nhất, Bí thư Tỉnh ủy- Trần Văn Lâu đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, cùng ban, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ với Đại sứ quán Hà Lan và Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam nghiên cứu chuyên sâu, tham mưu kịp thời cho Thường trực Tỉnh ủy và lãnh đạo UBND tỉnh về cơ chế, chính sách và lộ trình triển khai dự án thí điểm. “Tỉnh cam kết sẽ luôn đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi về thủ tục để hoạt động hợp tác sớm được triển khai, đi vào thực chất”- Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh.