Cần cơ chế cho hàng nội tham gia
Trung tâm Outlet là một trong những mô hình bán lẻ được phát triển theo xu hướng tăng cường trải nghiệm, đa dạng hóa phương thức tiêu dùng và hình thành các điểm đến tích hợp nhiều loại hình dịch vụ. Các mô hình bán lẻ hiện đại ngày càng được tổ chức gắn với mua sắm, vui chơi, giải trí, ẩm thực, du lịch và các dịch vụ hỗ trợ, qua đó tạo khả năng thu hút khách, gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu.
Trung tâm Outlet là một hướng đi mới, phù hợp với TP. Hồ Chí Minh - trung tâm kinh tế năng động quy mô lớn nhất cả nước.
Ngày 19/8/2026, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh tổ chức tọa đàm tham vấn định hướng phát triển Trung tâm Outlet trên địa bàn, quy tụ các bộ, ngành, hiệp hội, chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nghiệp. Cuộc tọa đàm được đặt trên nền ba văn bản định hướng lớn: Nghị quyết 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 về phát triển thành phố trong kỷ nguyên mới, Quyết định số 1163/QĐ-TTg về chiến lược phát triển thương mại trong nước và Quyết định số 2326/QĐ-TTg về chiến lược phát triển thị trường bán lẻ đến năm 2030.
Điều đáng chú ý là cách thành phố đặt vấn đề: Nghiên cứu cơ chế tạo điều kiện để doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp có thương hiệu và hiệp hội ngành hàng trong nước tham gia chuỗi cung ứng của Trung tâm Outlet, qua đó mở rộng thị trường và nâng cao giá trị thương hiệu Việt Nam.
Trong báo cáo nghiên cứu bước đầu, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh xác định Trung tâm Outlet không chỉ là một mô hình bán lẻ, mà là một cấu phần trong hệ sinh thái thương mại - dịch vụ - du lịch, có khả năng tạo dòng khách, gia tăng mức chi tiêu, phát triển du lịch mua sắm, thu hút thương hiệu và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với các ngành dịch vụ của thành phố.
Vì sao Outlet là cơ hội cho hàng Việt?
Trong mười nhóm vấn đề chính sách mà Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh xác định cần tiếp tục nghiên cứu, có một nhóm dành riêng cho phát triển hàng Việt Nam và thương hiệu Việt Nam. Việc nghiên cứu xây dựng một mô hình bán lẻ hiện đại đặt vấn đề hàng Việt ngay từ khâu thiết kế chính sách là điều rất đáng mừng.
Một trong các cơ hội lớn nhất nằm ở chỗ Outlet có thể trở thành kênh xuất khẩu tại chỗ. Thay vì chỉ đưa hàng ra nước ngoài, doanh nghiệp Việt có thể bán hàng cho khách quốc tế ngay tại thành phố, gắn với trục Outlet - cửa hàng miễn thuế - hoàn thuế giá trị gia tăng - du lịch mua sắm mà hồ sơ nghiên cứu đề xuất hình thành. Một đôi giày, một sản phẩm dệt may hay thực phẩm chế biến của Việt Nam khi đến tay du khách qua kênh này vừa tạo doanh thu, vừa quảng bá thương hiệu quốc gia.
Thực tế, TP. Hồ Chí Minh và vùng phụ cận là nơi tập trung năng lực sản xuất của nhiều ngành hàng Việt Nam có lợi thế cạnh tranh như dệt may, da giày - túi xách, thực phẩm chế biến, thủ công mỹ nghệ. Sự hiện diện của các hiệp hội ngành hàng này trong thành phần tọa đàm cho thấy Outlet được nhìn nhận như một điểm kết nối giữa sản xuất và phân phối, chứ không chỉ là mặt bằng cho thuê.
Ở một góc khác, chính người tiêu dùng trong nước cũng được hưởng lợi. Việt Nam là nơi gia công của nhiều thương hiệu toàn cầu, nhưng người tiêu dùng trong nước lâu nay vẫn mua các sản phẩm ấy với mức giá cao, hoặc phải ra nước ngoài để mua hàng chính hãng giá tốt. Một hệ thống Outlet vận hành minh bạch có thể giữ một phần dòng chi tiêu đó ở lại trong nước, đồng thời tạo sức ép cạnh tranh buộc hàng Việt nâng chất lượng và cách làm thương hiệu.
Vấn đề là bản thân mô hình Outlet không tự động dành chỗ cho hàng Việt. Danh mục thương hiệu của một trung tâm Outlet cao cấp, theo phương án Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh đưa ra, có thể quy tụ từ 100 đến 200 cửa hàng, tập trung vào các thương hiệu từ trung, cao cấp đến xa xỉ. Trong một cơ cấu như vậy, nếu không có cơ chế chủ động, thương hiệu Việt và nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa rất dễ đứng ngoài, hoặc chỉ hiện diện ở vai trò thứ yếu.
Đi liền với đó là yêu cầu về chất lượng và minh bạch. Outlet chỉ giữ được uy tín nếu bảo đảm nguồn gốc, xuất xứ, truy xuất và công khai giá trước, trong và sau khuyến mại. Với hàng Việt, đây vừa là điều kiện tham gia, vừa là cơ hội: một sản phẩm được đặt cạnh thương hiệu quốc tế trong môi trường minh bạch sẽ được đánh giá bằng chính chất lượng của nó, thay vì bị nhìn như hàng giá rẻ. Ngược lại, nếu để hàng trôi nổi, hàng giả trà trộn, mô hình sẽ mất niềm tin và hàng Việt sẽ bị ảnh hưởng theo.
Mô hình và thể chế quyết định “sân chơi” cho hàng Việt
Một yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội của hàng Việt là bài toán tài chính của dự án.
Bản chất Outlet là kinh doanh hàng giảm giá thường xuyên từ 30% đến 80%, biên lợi nhuận rất mỏng. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy không có dự án Outlet quy mô lớn nào tự sống được nếu chỉ dựa vào doanh thu mặt sàn, mà phải là tổ hợp đa chức năng có bất động sản, khách sạn, giải trí bù đắp chi phí. Điều này chi phối cả cơ cấu thuê và khả năng chủ đầu tư dành diện tích, chính sách ưu đãi cho thương hiệu nội địa.
Do đó, để hàng Việt có chỗ đứng thực chất, cơ chế hỗ trợ cần được thiết kế ngay từ đầu chứ không phải trông chờ vào thiện chí của nhà đầu tư, đơn vị vận hành. Đó có thể là tỷ lệ diện tích tối thiểu cho thương hiệu Việt, chương trình kết nối doanh nghiệp sản xuất với nhà vận hành Outlet, hoặc gắn Outlet với hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá thương hiệu quốc gia. Đây chính là phần việc mà cơ quan quản lý ngành Công Thương thành phố có thể chủ động dẫn dắt.
Phía sau còn là câu chuyện thể chế. Nhiều nội dung liên quan đến đất đai, quy hoạch và cơ chế thí điểm vượt thẩm quyền của thành phố, cần phối hợp liên ngành và kiến nghị Trung ương. Tiến độ tháo gỡ những nút thắt này sẽ quyết định các Trung tâm Outlet ra đời nhanh hay chậm.
Trung tâm Outlet là một hướng đi mới, phù hợp với trung tâm kinh tế năng động quy mô lớn nhất cả nước. Việc TP. Hồ Chí Minh đặt hàng Việt vào trong bài toán ngay từ khâu nghiên cứu là điểm tích cực. Nhưng cơ hội chỉ trở thành hiện thực nếu hàng Việt được tham gia bằng một cơ chế rõ ràng, được cạnh tranh trong môi trường minh bạch và được hỗ trợ để vượt qua rào cản về nguồn hàng, tiêu chuẩn và chi phí. Mỗi trung tâm Outlet có thể là một điểm quảng bá hàng Việt tới hàng triệu lượt khách trong nước và quốc tế, một cửa ngõ xuất khẩu tại chỗ và một bước để thương hiệu Việt trưởng thành.
Outlet toàn cầu 2025 - 2026 không còn đứng riêng lẻ mà tích hợp vào tổ hợp đa chức năng (mixed-use) bao gồm bất động sản nhà ở, văn phòng, giải trí, chăm sóc sức khỏe, khu vực sử dụng dịch vụ chung, diện tích từ 15.000 – 50.000 m2…. Các khu vực phụ trợ là nguồn thu nuôi sống dự án, vì bản chất outlet là kinh doanh hàng giảm giá, biên lợi nhuận rất thấp. Quy hoạch tại Việt Nam cần cho phép mô hình tích hợp này, không giới hạn outlet trong đất thương mại thuần túy.
Theo Báo cáo Một số kết quả bước đầu trong nghiên cứu phát triển Trung tâm Outlet tại Thành phố Hồ Chí Minh và các vấn đề đặt ra.
