Đây là nhấn mạnh của bà Lê Thị Việt Hà, Phó Trưởng phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử - Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) tại Hội thảo: "Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số", ngày 29/7.
Hội thảo "Ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số".
Động lực tăng trưởng tất yếu
Tại Việt Nam, ngành hàng tiêu dùng nhanh tiếp tục là ngành có quy mô lớn và đóng góp quan trọng cho tăng trưởng thương mại, trong khi thị trường đang phục hồi tích cực nhờ sự gia tăng tần suất mua sắm, giá trị đơn hàng và sự phát triển của các kênh bán lẻ hiện đại.
Đáng chú ý, xu hướng nổi bật hiện nay là sự chuyển dịch từ bán lẻ truyền thống sang bán lẻ đa kênh. Người tiêu dùng ngày càng linh hoạt kết hợp mua sắm tại cửa hàng, website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream và ứng dụng di động. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng nhanh phải tích hợp các kênh bán hàng, quản trị dữ liệu tập trung và mang đến trải nghiệm đồng nhất cho khách hàng trên mọi điểm tiếp xúc.
Trong bối cảnh đó, theo bà Lê Thị Việt Hà, thương mại điện tử và bán lẻ đa kênh không còn là xu hướng lựa chọn mà đã trở thành động lực tăng trưởng tất yếu của ngành hàng tiêu dùng nhanh. Việc ứng dụng công nghệ số, khai thác dữ liệu, phát triển logistics và thanh toán điện tử sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. “Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển thị trường bán lẻ hiện đại, minh bạch và bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế số của Việt Nam”, bà Hà nhấn mạnh.
Việt Nam với hơn 100 triệu dân, tỷ lệ sử dụng Internet và điện thoại thông minh ở mức cao là thị trường giàu tiềm năng cho phát triển bán lẻ hiện đại và thương mại điện tử. Động lực tăng trưởng của ngành hàng tiêu dùng nhanh hiện nay không chỉ đến từ việc mở rộng số lượng người tiêu dùng mà còn từ sự gia tăng tần suất mua sắm, giá trị đơn hàng và nhu cầu đối với các sản phẩm chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng và thân thiện với môi trường.
Bà Lê Thị Việt Hà thông tin, thương mại điện tử đang chuyển từ vai trò là kênh bán hàng bổ sung sang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của ngành bán lẻ. Năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5% so với năm trước và chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử cao nhất thế giới.
Đặc biệt, sự tăng trưởng của ngành hàng tiêu dùng nhanh trên môi trường số gắn liền với sự phát triển của các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội. Shopee tiếp tục dẫn đầu thị trường, TikTok Shop tăng trưởng nhanh nhờ mô hình kết hợp nội dung và mua sắm, trong khi Lazada duy trì lợi thế ở phân khúc bán lẻ hiện đại. Cùng với đó, Facebook, TikTok, Zalo và YouTube trở thành các kênh quan trọng để quảng bá sản phẩm, livestream bán hàng và tiếp cận khách hàng.
Đối với ngành hàng tiêu dùng nhanh, bán lẻ đa kênh không thay thế hệ thống phân phối truyền thống mà hướng tới tích hợp các kênh bán hàng, bảo đảm sản phẩm luôn sẵn sàng đúng thời điểm, đúng địa điểm và đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng. Đây là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao trải nghiệm người tiêu dùng và tối ưu hiệu quả kinh doanh. Các nền tảng như Shopee, TikTok Shop và Lazada đã trở thành những kênh phân phối quan trọng của ngành hàng tiêu dùng nhanh. Trong đó, Shopee duy trì thị phần lớn, TikTok Shop phát triển nhanh nhờ mô hình kết hợp giữa nội dung và mua sắm (Shoppertainment), còn Lazada tiếp tục phát huy lợi thế ở phân khúc bán lẻ hiện đại.
Bên cạnh đó, Facebook, TikTok, Zalo và YouTube ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động quảng bá thương hiệu, tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing), KOL/KOC Marketing và xây dựng cộng đồng khách hàng. Các nền tảng số không chỉ hỗ trợ bán hàng mà còn giúp doanh nghiệp thu thập dữ liệu, đánh giá hiệu quả marketing và tối ưu hoạt động kinh doanh. Ngoài ra, livestream bán hàng và Social Commerce đang trở thành xu hướng nổi bật của ngành hàng tiêu dùng nhanh. Việc kết hợp giữa nội dung số và mua sắm giúp doanh nghiệp tăng khả năng tương tác, rút ngắn quá trình ra quyết định mua hàng và nâng cao hiệu quả chuyển đổi doanh số.
Bà Lê Thị Việt Hà, Phó Trưởng phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử - Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) phát biểu tại hội thảo.
Tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại
Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, các nền tảng số và mô hình bán lẻ đa kênh đã tạo ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng nhanh, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới công tác quản lý nhà nước nhằm bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Bà Lê Thị Việt Hà cho hay, việc Quốc hội ban hành Luật Thương mại điện tử năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) cùng Nghị định số 248/2026/NĐ-CP đã tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại, phù hợp với xu hướng phát triển của nền kinh tế số.
Theo đó, Luật Thương mại điện tử năm 2025 mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các mô hình kinh doanh mới như nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội có hoạt động thương mại, livestream bán hàng, dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử và thương mại điện tử xuyên biên giới. Đồng thời, Luật quy định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể tham gia, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và an toàn hơn cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Ngoài ra, Luật quy định các nền tảng thương mại điện tử phải công khai quy chế hoạt động, kiểm soát thông tin người bán, tiếp nhận và xử lý phản ánh, ngăn chặn hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời phối hợp với cơ quan quản lý trong việc cung cấp dữ liệu và xử lý vi phạm. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng thị trường, đặc biệt đối với ngành hàng tiêu dùng nhanh.
Đặc biệt, theo lộ trình từ ngày 1/1/2027, các nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện xác thực điện tử người bán trên cơ sở kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Quy định này góp phần hạn chế gian lận, nâng cao khả năng truy xuất thông tin, bảo vệ người tiêu dùng và tạo lợi thế cạnh tranh cho các doanh nghiệp kinh doanh chính hãng.
Khung pháp lý mới yêu cầu các chủ thể kinh doanh cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa, giá bán, chính sách bảo hành, đổi trả và giải quyết khiếu nại; đồng thời thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh và cảnh báo các gian hàng có dấu hiệu vi phạm. Đây là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với mua sắm trực tuyến.
Đáng chú ý, bà Lê Thị Việt Hà cho biết, Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử (online.gov.vn) được xác định là hạ tầng số phục vụ quản lý nhà nước, thực hiện tiếp nhận thủ tục hành chính, công bố thông tin nền tảng thương mại điện tử, tiếp nhận phản ánh, cảnh báo rủi ro và kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Bên cạnh hoàn thiện thể chế, Nhà nước tiếp tục triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, phát triển bán lẻ đa kênh, chuyển đổi số, kết nối logistics và xúc tiến thương mại điện tử xuyên biên giới. Các chính sách này giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị số.
"Việc hoàn thiện hành lang pháp lý cùng với tăng cường ứng dụng dữ liệu và phối hợp liên ngành sẽ tạo nền tảng quan trọng để phát triển thương mại điện tử và bán lẻ đa kênh theo hướng minh bạch, hiện đại và bền vững, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp hàng tiêu dùng nhanh và thúc đẩy phát triển kinh tế số Việt Nam", bà Hà nhấn mạnh.
Bên cạnh việc tăng cường quản lý, Nhà nước cũng đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử và chuyển đổi số. Các chương trình đào tạo kỹ năng số, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sàn thương mại điện tử, phát triển hạ tầng số, kết nối logistics, xúc tiến thương mại trực tuyến và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới đang góp phần tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng nhanh nâng cao năng lực cạnh tranh.
