Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, mắt xích chiến lược trên Hành lang kinh tế Đông - Tây
Lợi thế nổi bật nhất của Quảng Trị là sở hữu Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo - điểm kết nối quan trọng giữa Việt Nam với Lào, Thái Lan và các quốc gia Tiểu vùng sông Mekong mở rộng.
Từ khi Khu Kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo được hình thành, khu vực này đã trở thành trung tâm giao thương sôi động trên tuyến EWEC. Hơn hai thập niên phát triển đã giúp Lao Bảo thay đổi mạnh mẽ diện mạo kinh tế vùng biên, đồng thời tạo nền tảng cho sự hình thành chuỗi dịch vụ logistics xuyên quốc gia.
Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo (Ảnh: Uông Tân)
Theo số liệu từ Hải quan Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, giai đoạn 2023 đến nay, lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu đạt hơn 3,5 triệu tấn với kim ngạch trên 1,5 tỷ USD. Cơ cấu hàng hóa ngày càng đa dạng, từ vật liệu xây dựng, nhiên liệu, nông sản đến nguyên liệu phục vụ sản xuất công nghiệp.
Trong định hướng phát triển mới, Quảng Trị đang phối hợp với các bộ, ngành xây dựng Đề án Khu kinh tế - thương mại xuyên biên giới chung Lao Bảo - Densavẳn. Mô hình này được kỳ vọng tạo bước chuyển từ hoạt động thương mại biên giới truyền thống sang phát triển sản xuất, chế biến, logistics và dịch vụ giá trị gia tăng.
Tại buổi làm việc với các sở, ngành, đơn vị tại tỉnh Quảng Trị liên quan nhằm rà soát quy hoạch hệ thống cảng biển, hạ tầng hậu cần cảng, giao thông kết nối và tiến độ triển khai các dự án trọng điểm trong Khu Kinh tế Hòn La vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến cho biết, khu kinh tế xuyên biên giới sẽ tập trung vào các cơ chế thuận lợi hóa thương mại, giảm chi phí giao dịch, thúc đẩy hoạt động logistics và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, gia công, chế biến.
Cùng với đó, Quảng Trị đang triển khai hệ thống cảng cạn (ICD), trung tâm logistics và các tuyến giao thông kết nối Quốc lộ 9, cao tốc Cam Lộ - Lao Bảo với các cảng biển, tạo thành chuỗi vận tải khép kín từ cửa khẩu ra biển.
Hoàn thiện hệ sinh thái cảng biển, tạo cực tăng trưởng logistics mới
Nếu Lao Bảo là cửa ngõ phía Tây thì hệ thống cảng biển đang trở thành động lực phát triển phía Đông của Quảng Trị.
Theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cảng biển Quảng Trị được xác định là cảng biển loại II thuộc nhóm cảng biển số 2. Hai khu bến trọng điểm gồm Hòn La và Mũi Độc được quy hoạch với năng lực thông qua hàng chục triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Tại Khu kinh tế Hòn La, hệ thống logistics hậu cảng đang được chuẩn bị đồng bộ. Riêng khu bến Hòn La đã bố trí khoảng 142 ha dành cho hoạt động trung chuyển hàng hóa và logistics. Các khu vực dự trữ phát triển hậu cần cảng tại phân khu 1 và khu bến Mũi Độc cũng đã được quy hoạch nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng dài hạn.
Cảng Hòn La
Đặc biệt, tuyến cao tốc Vũng Áng - Cha Lo được đánh giá sẽ mở ra không gian phát triển mới cho logistics khu vực. Khi hoàn thành, tuyến đường này sẽ trở thành hành lang vận tải ngắn nhất kết nối các tỉnh Trung Lào, Đông Bắc Thái Lan với Biển Đông thông qua hệ thống cảng biển miền Trung.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Quốc Khánh, Phó Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh Quảng Trị cho hay, nhằm đón đầu cơ hội, Ban Quản lý KKT đang nghiên cứu các phương án kết nối trực tiếp từ cao tốc đến KKT Hòn La, đồng thời hoàn thiện mạng lưới giao thông từ Quốc lộ 1A ra cảng biển. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh logistics và thu hút các nhà đầu tư lớn.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến nhấn mạnh yêu cầu phát triển hạ tầng cảng biển theo hướng hiện đại, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn. Theo đó, việc quy hoạch phải gắn với nhu cầu thị trường, luồng hàng hóa tự nhiên, khả năng kết nối giao thông và phát triển các dịch vụ logistics sau cảng.
Song song với phát triển hạ tầng, tỉnh Quảng Trị cũng đang tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án trọng điểm tại KKT Hòn La, gồm cảng tổng hợp quốc tế Hòn La, KCN Hòn La II cùng nhiều dự án công nghiệp và du lịch quy mô lớn.
Sự kết hợp giữa cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, cảng biển nước sâu Mỹ Thủy, hệ thống cảng Hòn La cùng mạng lưới cao tốc và các khu kinh tế động lực đang tạo nên một hệ sinh thái logistics ngày càng hoàn chỉnh. Đây không chỉ là nền tảng để Quảng Trị nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư mà còn hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quan trọng trên trục Đông - Tây, kết nối Tiểu vùng Mekong với Biển Đông.
Trong chiến lược phát triển mới của tỉnh, logistics không chỉ là lĩnh vực dịch vụ hỗ trợ mà đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, góp phần mở rộng không gian phát triển kinh tế, nâng cao vị thế của Quảng Trị trên bản đồ giao thương khu vực.
Theo đánh giá của các đơn vị chuyên môn, tuyến cao tốc Vũng Áng - Cha Lo dài khoảng 95 km đi qua địa bàn Hà Tĩnh và Quảng Trị sẽ tạo động lực lớn cho phát triển kinh tế khu vực. Tuyến đường này kết nối trực tiếp với Quốc lộ 12A và Quốc lộ 12C, hình thành hành lang vận tải quốc tế ngắn nhất đưa hàng hóa từ Lào, Thái Lan ra Biển Đông. Để tận dụng lợi thế này, Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh đang tham mưu UBND tỉnh các phương án kết nối giao thông từ cao tốc đến Khu Kinh tế Hòn La. Trong đó, dự kiến nâng cấp tuyến đường Tiến Châu - Văn Hóa (Tỉnh lộ 22 cũ) dài khoảng 8 km từ nút giao Quảng Tiến trên tuyến cao tốc Bắc - Nam.
