Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã và đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn tại Phú Thọ. Từ những sản phẩm nông nghiệp, làng nghề truyền thống vốn quen thuộc với người dân, nhiều chủ thể đã từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) góp phần “đánh thức” giá trị văn hóa, ẩm thực truyền thống tại khu vực miền núi.
Nâng giá trị từ những sản phẩm truyền thống
Là một trong những làng nghề tiêu biểu, Hợp tác xã (HTX) Mì gạo Hùng Lô (xã Hùng Lô, tỉnh Phú Thọ) tham gia chương trình OCOP từ năm 2019. Đến nay, các sản phẩm “Mì gạo Hùng Lô sinh ra từ làng” và “Mì gạo Hùng Lô loại đặc biệt” đã đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao, tạo dựng được uy tín với người tiêu dùng.
Theo Giám đốc HTX Mì gạo Hùng Lô Cao Đăng Duy, từ khi tham gia chương trình OCOP, giá trị sản phẩm đã tăng khoảng 1,5-2 lần so với trước. Việc chuẩn hóa quy trình sản xuất, bảo đảm các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm không chỉ giúp sản phẩm tạo dựng niềm tin mà còn mở ra cơ hội tiếp cận hệ thống siêu thị, mở rộng thị trường.
Không chỉ các sản phẩm nông nghiệp, OCOP còn góp phần “đánh thức” giá trị văn hóa, ẩm thực truyền thống tại khu vực miền núi. Điển hình như món thịt chua của đồng bào Mường ở Thanh Sơn, từ món ăn dân dã trong mỗi gia đình, thịt chua được chuẩn hóa thành sản phẩm OCOP có thương hiệu, xuất hiện tại nhiều hội chợ, khu du lịch, điểm nghỉ dưỡng. Việc kết hợp sản phẩm với trải nghiệm quy trình chế biến cũng tạo thêm sức hút đối với du khách khi đến với Đất Tổ.
Vùng trồng trà hoa vàng liên kết tại xã Tam Dương Bắc đạt gần 10 ha, áp dụng quy trình VietGAP. Trên nền tảng đó, các doanh nghiệp đầu tư chế biến, phát triển trà hoa vàng sấy thăng hoa, trà túi lọc, từng bước nâng giá trị đặc sản địa phương.
Thực tế tại vườn trà hoa vàng của Công ty TNHH Tân Đại Dương Vĩnh Phúc (xã Tam Dương Bắc, tỉnh Phú Thọ) - sản phẩm OCOP 4 sao đã xuất khẩu sang Nhật Bản, Mỹ, Đức, Australia, Bỉ và đang được định hướng nâng hạng lên 5 sao. Vùng trồng trà hoa vàng liên kết đạt gần 10 ha, áp dụng quy trình VietGAP. Trên nền tảng đó, doanh nghiệp đầu tư chế biến, phát triển trà hoa vàng sấy thăng hoa, trà túi lọc, từng bước nâng giá trị đặc sản địa phương.
Ông Nguyễn Văn Đại, thành viên Công ty TNHH Tân Đại Dương Vĩnh Phúc chia sẻ: “Đầu tư công nghệ chế biến là yếu tố quan trọng giúp sản phẩm giữ được màu sắc, hương vị và nâng sức cạnh tranh. 10 kg hoa tươi mới cho ra 1 kg trà khô, nhưng giá bán có thể lên tới 24 triệu đồng/kg. Khi sản phẩm đạt OCOP, giá trị tăng đến 2 lần so với trước. Việc chuẩn hóa quy trình, bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm giúp doanh nghiệp củng cố niềm tin của khách hàng, hướng tới thị trưởng quốc tế”.
Mô hình liên kết trồng, chế biến và tiêu thụ trà hoa vàng mang lại doanh thu bình quân trên 1 tỷ đồng/ha/năm tại khu vực xã Tam Dương Bắc, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương.
Giữ chất lượng, mở rộng đầu ra bền vững
Đến nay, toàn tỉnh Phú Thọ có 696 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, gồm 584 sản phẩm 3 sao, 106 sản phẩm 4 sao và 6 sản phẩm 5 sao. Các sản phẩm OCOP đã tạo việc làm ổn định cho hơn 5.000 lao động nông thôn, với thu nhập bình quân từ 5-10 triệu đồng/người/tháng, góp phần giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
Sản phẩm OCOP 4 sao Trà hoa vàng Tam Đảo đã xuất khẩu sang Nhật Bản, Mỹ, Đức, Australia, Bỉ và đang được định hướng nâng hạng lên 5 sao.
Để sản phẩm OCOP nâng cao sức cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe, ngành Nông nghiệp và môi trường Phú Thọ tăng cường tái đánh giá sản phẩm OCOP, hướng dẫn các chủ thể duy trì chất lượng theo bộ tiêu chí quy định; đồng thời hỗ trợ đổi mới công nghệ, cải tiến bao bì, nhãn mác và mở rộng liên kết tiêu thụ. Cùng với đó, các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo vệ uy tín và thương hiệu sản phẩm địa phương.
Ngành Công Thương phối hợp tư vấn, hướng dẫn các chủ thể hoàn thiện sản phẩm, xây dựng thương hiệu, hỗ trợ kết nối tiêu thụ hàng hóa, đưa các sản phẩm OCOP tham gia nhiều hội chợ, triển lãm quy mô lớn trong và ngoài tỉnh. Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá trên nền tảng số, nhiều đặc sản miền núi của Phú Thọ từng bước mở rộng thị trường, nâng cao giá trị và khẳng định thương hiệu.
Cùng với đó, tỉnh ưu tiên phát triển sản phẩm theo chuỗi giá trị. Toàn tỉnh đã có khoảng 256 sản phẩm đạt chuỗi giá trị, chiếm 42% tổng số sản phẩm OCOP. Các sản phẩm chuỗi giá trị như mật ong, tương, mì gạo, rau, gạo, thịt chua, chè xanh… đều được chứng nhận an toàn thực phẩm, có nhãn mác, mã số mã vạch, tem truy xuất nguồn gốc, bao bì đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.
Toàn tỉnh Phú Thọ có 696 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, gồm 584 sản phẩm 3 sao, 106 sản phẩm 4 sao và 6 sản phẩm 5 sao.
Thời gian tới, Phú Thọ đặt mục tiêu nâng cấp, công nhận mới 282 sản phẩm OCOP, phát triển thêm 6-8 chuỗi giá trị nông sản chủ lực; đồng thời gắn OCOP với du lịch sinh thái, du lịch văn hóa và các giá trị thể thao cộng đồng.
Với cách làm ngày càng chú trọng chất lượng, công nghệ, thương hiệu và thị trường, OCOP không chỉ giúp nâng giá trị nông sản mà còn mở rộng sinh kế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Đây là nền tảng để những sản phẩm đặc trưng của Phú Thọ từng bước khẳng định vị thế, vươn xa trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.
