Cơ hội lớn đi cùng yêu cầu ngày càng cao
Ngày 25/9, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội thảo “Thị trường Hoa Kỳ 2026: Cơ hội, thách thức và các giải pháp đột phá cho doanh nghiệp Việt Nam”.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội thảo “Thị trường Hoa Kỳ 2026: Cơ hội, thách thức và các giải pháp đột phá cho doanh nghiệp Việt Nam” với sự phối hợp và đồng hành của WBS và Citizen Pathway.
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam hướng tới xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, có giá trị cao và đẩy mạnh thương mại, dịch vụ, xuất khẩu, cộng đồng doanh nghiệp đang đứng trước cả cơ hội lớn và nhiều yêu cầu mới trong đầu tư, sản xuất, kinh doanh.
Hiện sản phẩm Việt Nam đã hiện diện tại hơn 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có các thị trường và trung tâm kinh tế lớn như Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc, Hàn Quốc và ASEAN. Việc mở rộng thị trường tạo thêm dư địa cho hàng hóa Việt Nam, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh khi tham gia ngày càng sâu vào thương mại toàn cầu.
Riêng với Hoa Kỳ, ông Hoàng Quang Phòng đánh giá đây là thị trường lớn, nhiều tiềm năng, song cũng có tiêu chuẩn cao, hệ thống pháp lý chặt chẽ và những yêu cầu ngày càng khắt khe. Trong bối cảnh thương mại quốc tế có nhiều thay đổi, doanh nghiệp muốn khai thác hiệu quả thị trường này không thể chỉ dựa vào chất lượng sản phẩm và giá cả cạnh tranh.
“Doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động cập nhật thông tin, hiểu rõ các quy định của thị trường, nâng cao năng lực quản trị, dự báo tốt các rủi ro trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh và cho rằng, yêu cầu quan trọng hơn là doanh nghiệp cần từng bước chuyển từ tư duy xuất khẩu đơn thuần sang phát triển thị trường dài hạn và bền vững; từ mục tiêu bán hàng sang xây dựng thương hiệu, phát triển mạng lưới đối tác, nâng cao giá trị gia tăng và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị tại Hoa Kỳ.
Đây cũng là vấn đề đặt ra khi dư địa tại thị trường Hoa Kỳ vẫn còn lớn, nhưng cách tiếp cận không thể dừng lại ở câu chuyện đưa được bao nhiêu hàng hóa sang thị trường này.
Thị trường Hoa Kỳ tiếp tục mở ra cơ hội để Việt Nam gia tăng cả khối lượng và giá trị xuất khẩu đối với nhiều nhóm hàng, từ máy móc, thiết bị đến dệt may.
Gia tăng giá trị thay vì chỉ tăng lượng xuất khẩu
Phân tích quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ, ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương cho rằng, thị trường Hoa Kỳ tiếp tục mở ra cơ hội để Việt Nam gia tăng cả khối lượng và giá trị xuất khẩu đối với nhiều nhóm hàng, từ máy móc, thiết bị đến dệt may. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là giá trị gia tăng doanh nghiệp Việt Nam giữ lại trong một số nhóm hàng thế mạnh vẫn còn hạn chế.
Việt Nam hiện nằm trong nhóm các nước xuất khẩu hàng đầu đối với một số mặt hàng như gạo, cà phê, nhưng nhiều sản phẩm vẫn chủ yếu ở dạng thô. Điều đó cho thấy tăng kim ngạch hay tăng khối lượng xuất khẩu chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam đã chiếm được phần giá trị tương xứng trong chuỗi cung ứng. Bài toán vì thế không chỉ là xuất khẩu nhiều hơn, mà phải nâng được hàm lượng giá trị trong mỗi sản phẩm, xây dựng thương hiệu và cải thiện vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị tại Hoa Kỳ.
Theo ông An Thế Dũng - nguyên Tham tán Thương mại tại UK-US, nguyên Vụ trưởng, Chánh Văn phòng Ủy ban Quốc gia về Hợp tác kinh tế quốc tế (Bộ Công Thương), sau 30 năm hội nhập, doanh nghiệp Việt Nam đã trưởng thành đáng kể và đủ tự tin để đàm phán với các đối tác quốc tế. Tuy nhiên, khi tiếp cận thị trường Hoa Kỳ, doanh nghiệp phải đặc biệt lưu ý đến rủi ro chính sách, chất lượng sản phẩm, tập quán kinh doanh và tranh chấp thương mại.
Đặc biệt, “chất lượng, tính minh bạch và xây dựng niềm tin” là ba yếu tố doanh nghiệp Việt cần đặc biệt chú ý tại thị trường Hoa Kỳ. Khi tạo dựng được niềm tin với đối tác, doanh nghiệp sẽ có thêm sự hỗ trợ khi phát sinh các vấn đề liên quan đến thuế, pháp lý hay tranh chấp thương mại.
Nhìn rộng hơn, đây cũng là sự thay đổi trong cách doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp cận một thị trường lớn như Hoa Kỳ. Quan hệ thương mại bền vững không thể chỉ được duy trì bằng những đơn hàng riêng lẻ, mà phải dựa trên năng lực đáp ứng tiêu chuẩn, tính minh bạch và mạng lưới đối tác đủ tin cậy tại thị trường sở tại.
Cùng quan điểm, bà Hoàng Diệp Trúc - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Citizen Pathway cho rằng, doanh nghiệp Việt Nam không nên chỉ dừng lại ở việc đưa hàng sang Hoa Kỳ mà cần xây dựng một lộ trình phát triển dài hạn tại thị trường này.
Doanh nghiệp có thể nghiên cứu xây dựng pháp nhân, tài khoản ngân hàng, văn phòng và đội ngũ quản lý tại Hoa Kỳ; đồng thời lựa chọn cấu trúc doanh nghiệp phù hợp với pháp luật sở tại. Đi cùng với đó là hàng loạt vấn đề phải được tính toán ngay từ đầu, từ thuế liên bang, thuế tiểu bang, loại hình doanh nghiệp, địa điểm thành lập, người đại diện đến quản lý từ xa, nguồn vốn và hệ thống kế toán.
Tùy điều kiện và chiến lược, doanh nghiệp có thể cân nhắc mở chi nhánh, thành lập công ty mới hoặc mua lại doanh nghiệp đang hoạt động tại Hoa Kỳ để tiếp quản và phát triển sản phẩm, thương hiệu.
“Doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình dài hạn. Nếu chỉ phụ thuộc vào một kênh xuất khẩu duy nhất, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro lớn trong dài hạn”, bà Hoàng Diệp Trúc lưu ý.
Theo bà Hoàng Diệp Trúc, hành trình mở rộng sang Hoa Kỳ cần gắn với kế hoạch kinh doanh 3-5 năm và có sự chuẩn bị trước khoảng 12 tháng. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở “Made in Vietnam” mà hướng tới “Made by Vietnam Value”, qua đó nâng cao giá trị thương hiệu và sản phẩm Việt Nam trên thị trường toàn cầu.
Định hướng này cũng tương đồng với quan điểm của VCCI về việc doanh nghiệp phải chuyển từ tư duy xuất khẩu đơn thuần sang phát triển thị trường dài hạn, xây dựng thương hiệu, phát triển mạng lưới đối tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Theo các chuyên gia kinh tế, Hoa Kỳ vẫn là thị trường nhiều dư địa, nhưng dư địa đó chỉ có thể chuyển thành giá trị thực khi doanh nghiệp đi từ tư duy “xuất được hàng” sang tư duy phát triển thị trường, thương hiệu và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị.
