Cấp phép khai thác tại khu vực cấm
Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo Kết luận thanh tra số 1066 chuyên đề về công tác quản lý thăm dò, khảo sát, quy hoạch, cấp phép, khai thác, vận chuyển các mỏ vật liệu xây dựng tại tỉnh Hải Dương (nay là TP. Hải Phòng) trong giai đoạn từ 1/1/2019 đến 30/6/2024.
Theo thông báo kết luận, công tác quản lý khoáng sản tại tỉnh Hải Dương dù có chuyển biến tích cực, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, song vẫn bộc lộ nhiều hạn chế, thiếu sót.
Khai thác khoáng sản tại Chí Linh, tỉnh Hải Dương (nay là thành phố Hải Phòng).
UBND tỉnh Hải Dương chưa lập, trình, phê duyệt Quy hoạch khoáng sản tỉnh Hải Dương giai đoạn 2010 - 2015, tầm nhìn đến năm 2020 theo Luật Khoáng sản năm 2010. Quy hoạch được phê duyệt tại Quyết định số 1669/QĐ-UBND ngày 29/6/2010 đã hết hiệu lực năm 2015, nhưng UBND tỉnh vẫn cho phép kéo dài thực hiện bằng Quyết định số 455/QĐ-UBND ngày 18/2/2020, không bảo đảm căn cứ pháp luật.
Đáng chú ý, UBND tỉnh đã ban hành 8 quyết định điều chỉnh, bổ sung 9 khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng vào quy hoạch theo đề nghị của doanh nghiệp. Hồ sơ chưa làm rõ, chứng minh đầy đủ điều kiện làm căn cứ điều chỉnh quy hoạch. Việc bổ sung quy hoạch cũng không lấy ý kiến Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các bộ, cơ quan ngang bộ liên quan; không trình HĐND tỉnh thông qua trước khi phê duyệt và chưa tổ chức công khai quy hoạch sau điều chỉnh.
Đối với việc khoanh định khu vực cấm, tạm cấm hoạt động khoáng sản, Thanh tra Chính phủ xác định có trường hợp cấp giấy phép thăm dò, khai thác vào khu vực cấm. Cụ thể, UBND tỉnh Hải Dương đã cấp 2/10 giấy phép khai thác vào khu vực cấm, gồm dự án mỏ đá cuội kết, đá san kết, đá cát kết; đất đá phong hóa xen lẫn cuội, sỏi, sạn, cát và đá sét, đá phiến sét làm vật liệu san lấp, nghiền cát nhân tạo tại phường Phả Lại, TP. Chí Linh của Công ty CP Sản xuất thương mại và dịch vụ Minh Hằng và mỏ đất sét trắng tại phường Cộng Hòa, TP. Chí Linh của Công ty cổ phần Đầu tư phát triển thương mại Tân Thành Long.
Các khu vực này thuộc khu vực cấm hoạt động khoáng sản, trong đó có khu vực liên quan lĩnh vực quân sự, văn hóa. Việc cấp phép nhưng không báo cáo Thủ tướng Chính phủ là không đúng quy định.
Nhiều vi phạm trong khai thác, đóng cửa mỏ
Cũng theo thông báo Kết luận của Thanh tra Chính phủ về báo cáo kết quả khai thác hằng năm của các doanh nghiệp chưa được xem xét, quản lý chặt chẽ. Một số doanh nghiệp báo cáo khai thác vượt công suất hoặc có sai số nhưng chưa được phát hiện, xử lý kịp thời. Một số dự án còn có các vi phạm như khai thác vượt công suất; không đúng thiết kế kỹ thuật mỏ được phê duyệt; khai thác ngoài ranh giới cấp phép; không lắp đặt trạm cân, camera; không xây dựng công trình bảo vệ môi trường theo quy định.
Một điểm khai thác khoáng sản tại Hải Phòng.
Về đóng cửa mỏ, trước đây một số mỏ chưa thể hoàn tất thủ tục do doanh nghiệp chưa thực hiện xong nghĩa vụ tài chính. Sau khi Nghị định số 10/2025/NĐ-CP có hiệu lực, cho phép doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng cửa mỏ và tiếp tục thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định, vướng mắc này từng bước được tháo gỡ.
Đến thời điểm thanh tra còn 3 khu vực mỏ đang hoàn thiện hồ sơ phê duyệt đề án đóng cửa mỏ và 4 khu vực chưa thực hiện thủ tục do còn tồn tại, vướng mắc.
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm thuộc UBND tỉnh Hải Dương (cũ) nhiệm kỳ 2015-2020, 2020-2025 và các lãnh đạo UBND tỉnh liên quan; đồng thời có trách nhiệm tham mưu của các sở, ngành, cơ quan liên quan và chủ đầu tư các dự án vi phạm.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND TP. Hải Phòng tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan; căn cứ kết quả kiểm điểm để xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự, phải chuyển cơ quan điều tra.
UBND TP. Hải Phòng cũng được đề nghị kiểm tra, rà soát, xử lý trách nhiệm các chủ dự án mỏ vi phạm và rà soát các dự án khác để xử lý nếu có vi phạm tương tự. Đặc biệt, thành phố được đề nghị xem xét chấm dứt đầu tư, thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản đối với dự án khai thác đất đồi tại đồi Ngang Vọng, phường Thái Học, TP. Chí Linh (cũ) của Công ty TNHH một thành viên thương mại Tân Thành.
Đối với 2 dự án khai thác tại khu vực cấm hoạt động khoáng sản, Thanh tra Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm theo quy định; nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự thì chuyển cơ quan điều tra.
Trước đó, ngày 27/3/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 2640/VPCP-V.I thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ về việc thực hiện Kết luận thanh tra. Tổng Thanh tra Chính phủ sau đó đề nghị Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng thực hiện các kiến nghị thuộc thẩm quyền; tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý các tổ chức, cá nhân liên quan đến những vi phạm, hạn chế, thiếu sót được nêu tại Kết luận thanh tra số 72/KL-TTCP ngày 26/2/2026.
