Từ làng nghề truyền thống đến sản phẩm xuất khẩu
Làng nghề Ninh Sở, Thường Tín, Hà Nội cũ, nay thuộc xã Hồng Vân, Thành phố Hà Nội, từ lâu được biết đến với nghề mây tre đan. Trên nền nghề truyền thống ấy, nhiều hộ sản xuất đã từng bước đổi mới mẫu mã, cách làm để đưa sản phẩm ra thị trường rộng hơn.
Hộ kinh doanh Phạm Hồng Vũ tham gia sự kiện kết nối giao thương do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức.
Hộ kinh doanh Phạm Hồng Vũ là một trong những cơ sở như vậy. Thay vì chỉ làm các sản phẩm mây tre đan truyền thống, cơ sở đã phát triển thêm các dòng sản phẩm thời trang từ chất liệu mây, tre, cói. Trong đó, túi xách là nhóm sản phẩm chủ lực, vừa phục vụ thị trường nội địa, vừa tham gia các đơn hàng xuất khẩu.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Hồng Vũ - chủ hộ kinh doanh Phạm Hồng Vũ, sản phẩm của cơ sở đã được đưa sang nhiều thị trường khó tính như: Mỹ, Nhật Bản, Thái Lan. Trong đó, có những mẫu túi chỉ san xuất riêng chỉ để xuất khẩu sang Thái Lan, có sản phẩm chỉ để phục vụ thị trường Nhật Bản và có dòng sản phẩm bằng tre xuất khẩu sang Mỹ.
“Ngày xưa làng nghề chủ yếu làm đồ mây tre truyền thống, còn bây giờ chúng tôi cải tiến, làm đồ thời trang bằng chất liệu mây, tre, cói. Đặc biệt là sản phẩm túi để xuất khẩu”, ông Phạm Hồng Vũ chia sẻ.
Việc thay đổi từ sản phẩm truyền thống sang sản phẩm có tính thời trang cho thấy nỗ lực thích ứng của các cơ sở công nghiệp nông thôn. Bởi trong điều kiện thị trường thay đổi nhanh, mẫu mã, tính ứng dụng và khả năng đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng trở thành yếu tố quan trọng để sản phẩm làng nghề có thể đứng vững.
Cũng theo chia sẻ của ông Phạm Hồng Vũ, những năm qua, cơ sở đã tham gia và đạt một số giải thưởng về sản phẩm thủ công, thiết kế mẫu của ngành Công Thương Hà Nội, cụ thể, năm 2024 đã đạt danh hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) cấp thành phố. Đồng thời, sản phẩm túi “Mắt ngọc” của cơ sở cũng đạt Giải Nhì về thiết kế mẫu do Sở Công Thương TP. Hà Nội tổ chức. Hiện hộ kinh doanh cũng đang làm hồ sơ để tham gia sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia.
Các giải thưởng này không chỉ tạo thêm uy tín cho sản phẩm mà còn giúp cơ sở có thêm cơ hội tham gia các chương trình xúc tiến, hội chợ, sự kiện quảng bá.“Thông qua các giải thưởng, chúng tôi được tạo rất nhiều cơ hội. Sở Công Thương, khuyến công mời tham dự các sự kiện lớn để quảng bá sản phẩm. Từ đó, cơ sở cũng gặp được nhiều khách hàng, từ khách lẻ, khách mua buôn đến khách nước ngoài”, ông Phạm Hồng Vũ nói.
Người tiêu dùng thích thú khi mua được chiếc túi làm từ mây tre đan do hộ kinh doanh Phạm Hồng Vũ sản xuất
RISEP mở thêm cơ hội kết nối thị trường
Với các sản phẩm công nghiệp nông thôn, nhất là sản phẩm làng nghề, khó khăn lớn không chỉ nằm ở khâu sản xuất mà còn ở khả năng tìm khách hàng, mở rộng thị trường. Nhiều cơ sở có tay nghề, có sản phẩm tốt, nhưng để đưa hàng ra thị trường lớn, đặc biệt là xuất khẩu, vẫn cần thêm các kênh kết nối.
Từ thực tế sản xuất, ông Phạm Hồng Vũ cho rằng các chương trình bình chọn, tôn vinh sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu có ý nghĩa thiết thực. Thông qua các sự kiện do ngành Công Thương, Chương trình khuyến công tổ chức, sản phẩm của cơ sở có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng và được giới thiệu rộng rãi hơn.
Cụ thể, Sở Công Thương và Chương trình khuyến công đã hỗ trợ, tạo điều kiện cho cơ sở tham dự miễn phí hoặc được ưu đãi khi đưa sản phẩm đi trưng bày. Đồng thời, mở lớp dạy nghề, truyền nghề tại làng cũng góp phần giúp duy trì và phát triển nghề, tạo thêm việc làm cho người dân địa phương.
“Các sở, ngành tạo điều kiện rất nhiều. Có những sự kiện chúng tôi được tham dự miễn phí 100%. Chỗ nào có hội chợ, có khách tiềm năng, bên khuyến công lại giới thiệu để đưa hàng đi. Chúng tôi rất cảm ơn vì điều đó” - ông Phạm Hồng Vũ chia sẻ.
Có thể nói, được hỗ trợ tham gia các chương trình xúc tiến thương mại sẽ giúp các sản phẩm RISEP mở ra cơ hội gặp gỡ. Tuy nhiên, thực tế cũng chứng minh RISEP không phải “tấm vé bảo đảm” để sản phẩm lập tức có đơn hàng lớn, mà còn phụ thuộc vào chất lượng và kỹ năng tiếp cận thị trường của từng cơ sở công nghiệp nông thôn. Đối với sản phẩm mây tre đan, một trong những lợi thế lớn để sản phẩm gây ấn tượng với đối tác nước ngoài đó là nguyên liệu tự nhiên, thân thiện với môi trường.
Từ câu chuyện của hộ kinh doanh Phạm Hồng Vũ có thể thấy, với nhiều cơ sở sản xuất ở nông thôn, danh hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu không chỉ là sự ghi nhận, mà còn là một kênh hỗ trợ thiết thực để sản phẩm được biết đến rộng hơn. Khi được tham gia các hội chợ, chương trình xúc tiến, sự kiện quảng bá do ngành Công Thương và khuyến công tổ chức, sản phẩm làng nghề có thêm cơ hội gặp khách hàng, tiếp cận thị trường và kiểm chứng nhu cầu thực tế.
Trong bối cảnh xuất khẩu còn khó khăn, thị trường nội địa, nhất là các điểm du lịch, sân bay, khu bán hàng lưu niệm, cũng là hướng đi quan trọng để các cơ sở duy trì sản xuất. Dù mỗi đơn hàng chưa lớn, nhưng đó là cách để sản phẩm hiện diện thường xuyên hơn với người tiêu dùng, đồng thời giữ việc làm cho lao động làng nghề.
“Điều tôi mong muốn là nhiều người biết đến sản phẩm của mình hơn. Đây là sản phẩm do người dân làm ra, là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Khi được quảng bá tốt hơn, sản phẩm sẽ có thêm cơ hội đi từ trong nước ra thế giới”, ông Phạm Hồng Vũ chia sẻ.
Qua 6 kỳ bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, cả nước đã có hơn 800 sản phẩm được công nhận. Trong đó, 80% các sản phẩm RISEP nhận được sự hỗ trợ từ các Chương trình khuyến công.
