Nghệ An: Tăng quyền, mở nguồn thu cho cấp xã

Chủ động rà soát nguồn thu

Năm 2025, năm đầu tiên vận hành chính quyền địa phương 2 cấp với 130 xã, phường mới sau sáp nhập, hợp nhất, sắp xếp, thu ngân sách nhà nước của tỉnh Nghệ An đạt 29.182 tỷ đồng, trong đó, thu nội địa hơn 27.000 tỷ đồng, mức thu ngân sách cao nhất từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh.

Chỉ trong 2 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh ước đạt 5.578 tỷ đồng, bằng 23,9% dự toán năm và tăng 15,8% so với cùng kỳ 2025. Trong nỗ lực tăng thu ngân sách của tỉnh, khối xã, phường đóng góp tích cực, từ việc phối hợp với ngành thuế để thu ngân sách, khai thác các nguồn thu từ đất đai và đưa ra các giải pháp để đảm bảo nguồn thu ổn định, bền vững.

Điền hình như tại phường Trường Vinh, năm 2025 tổng thu ngân sách trên địa bàn 1.255.473 triệu đồng, bằng 242% dự toán tỉnh giao và bằng 230% so với dự toán HĐND phường Trường Vinh giao, trong đó thu tiền sử dung đất đạt 851.185 triệu đồng, bằng 183% dự toán tỉnh giao và bằng 178% so với dự toán HĐND phường Trường Vinh giao; thu thường xuyên đạt 404.288 triệu đồng, bằng 746% dự toán tỉnh giao và bằng 597% so với dự toán HĐND phường Trường Vinh giao.

Một số khoản thu đạt cao như: lệ phí trước bạ nhà đất; thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp; thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân từ hộ cá thể và thu khác ngân sách. Tiếp nối kết quả này, năm 2026, chỉ tiêu thu ngân sách trên địa bàn phường Trường Vinh được giao là 1.246.769 triệu đồng, phấn đấu đạt 101% dự toán tỉnh giao và bằng 240% dự toán giao năm 2025. Trong đó, nhiều khoản thu được đặt mục tiêu tăng từ 15% đến 30% so với dự toán tỉnh giao.

Để đạt kết quả này, phường Trường Vinh đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế trong việc triển khai đồng bộ các giải pháp thu kịp thời, hiệu quả. Tăng cường thực hiện công tác thu ngân sách nhà nước, chống thất thu; mở rộng cơ sở thu, nhất là từ thương mại điện tử, dịch vụ ăn uống, các cửa hàng bán lẻ; đẩy mạnh hơn nữa chuyển đổi số trong quản lý thuế; kiên trì, kiên định mở rộng triển khai hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Kiên quyết tăng cường phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế nhất là các hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, chuyển nhượng bất động sản; chú trọng công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định pháp luật về giá, thuế, phí; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong công tác thu, góp phần củng cố vững chắc nguồn thu.

Cùng với đó, phường chỉ đạo quyết liệt, đôn đốc thường xuyên các phòng, ban, đơn vị liên quan để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án khai thác quỹ đất, tiến độ đấu giá đất, giao đất đối với các khu quy hoạch; sớm hoàn thành công tác bồi thường giải phóng mặt bằng các dự án thu tiền sử dụng đất, ban hành quyết định phương án giá đất đối với một số dự án trên địa bàn, danh mục các khu quy hoạch đấu giá, giao đất để đẩy nhanh tiến độ thu tiền sử dụng đất.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Tất Sơn, Chủ tịch UBND phường Trường Vinh cho biết, sau sáp nhập, phường có diện tích, dư địa phát triển rộng hơn. Phường đã chủ động rà soát các nguồn thu để có các giải pháp phối hợp, chỉ đạo, điều hành thực hiện. Kết quả thu ngân sách năm 2025 phản ánh sự chuyển dịch tích cực về chất lượng nguồn thu theo hướng bền vững, minh bạch. Đây chính là nền tảng quan trọng để phường tiếp tục mở rộng không gian phát triển, đảm bảo nguồn thu ổn định để đầu tư hạ tầng, an sinh xã hội trong giai đoạn tiếp theo.

Đưa ra các giải pháp cụ thể

Không chỉ ở các phường, xã khu vực trung tâm của thành phố Vinh cũ, ở các xã thuộc các huyện cũ cũng đặt ra mục tiêu thu ngân sách tăng bình quân 10-12%/năm.

Ông Lê Mạnh Hiên, Chủ tịch UBND xã Minh Châu cho biết, dự toán thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn năm 2026 do UBND tỉnh giao là 56,790 tỷ đồng, tăng 237% dự toán năm 2025, trong đó thu tiền cấp quyền sử dụng đất 41,990 tỷ đồng.

Để đạt mục tiêu về thu ngân sách, xã tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp. Đó là phối hợp với ngành thuế nâng cao chất lượng quản lý khai thuế của người nộp thuế; thực hiện tốt việc hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ kê khai thuế của các tổ chức, cá nhân nộp thuế trên địa bàn xã, phấn đấu đạt tỷ lệ 100% hồ sơ khai thuế đúng hạn theo quy định.

Cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh; tạo điều kiện thuận lợi để phát triển doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, nhất là khu vực doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa; thúc đẩy các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp và nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm, dịch vụ.

Đối với nguồn thu ngân sách từ đất đai, xã sẽ tập trung làm tốt công tác giải phóng mặt bằng khu hạ tầng; rà soát các quỹ đất phù hợp với quy hoạch đất để thực hiện đấu giá nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng đất của người dân và tạo nguồn thu ngân sách để xây dựng cơ sở hạ tầng trên địa bàn; làm tốt các quy trình về công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng, đảm bảo đúng quy định pháp luật.  

Cũng triển khai các giải pháp đồng bộ như Minh Châu, tại xã Đông Lộc, việc thu ngân sách đảm bảo kịp thời, hiệu quả. Ông Nguyễn Đức Thọ, Chủ tịch UBND xã Đông Lộc cho biết, sau sáp nhập, việc phân cấp, phân quyền cho các xã được đẩy mạnh. Địa phương được trao nhiều thẩm quyền hơn trong quản lý và điều hành. Nhiều khâu trung gian được bãi bỏ nên nhiều thủ tục hành chính được triển khai nhanh gọn, thông suốt hơn, tạo thuận lợi cho tăng thu ngân sách trên địa bàn. Mục tiêu đặt ra thời gian tới là phối hợp với cơ quan thuế tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật thuế để nâng cao ý thức chấp hành của người nộp thuế và khai thác quỹ đất trên địa bàn để tạo nguồn vốn xây dựng hạ tầng, chăm lo cho an sinh xã hội. 

130 xã của tỉnh Nghệ An đang nỗ lực thực hiện nguồn thu ngân sách. Kết quả thu ngân sách cấp xã thời gian qua không chỉ thể hiện năng lực trong công tác quản lý, điều hành của các địa phương mà còn tăng nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương, đồng thời khẳng định hiệu quả bước đầu của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong 2 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh ước đạt 5.578 tỷ đồng, bằng 23,9% dự toán năm và tăng 15,8% so với cùng kỳ 2025.